Vinum Et Spiritus wil opnieuw rond de tafel met beleidsmakers

Brussel, 1 november 2018 – De accijnsverhoging op wijn en gedistilleerde dranken blaast vandaag drie kaarsjes uit. Haar cadeau? De overheidsbegroting geniet na 33 maanden 655 miljoen euro minder ontvangsten uit alcohol dan initieel werd voorzien. Volgens Vinum Et Spiritus, de Belgische federatie van de sector wijn en gedistilleerde dranken, spreken de cijfers boekdelen: de binnenlandse verkoop daalde drastisch, als gevolg van de toenemende grensaankopen is de alcoholconsumptie gestegen en de staatskas stevent af op een nettoverlies van 38 miljoen euro.

Op 1 november 2015 besliste de federale regering om de accijnzen op wijn en gedistilleerde dranken met respectievelijk 30 en 41 procent te verhogen. Die maatregel moest een positief effect hebben op de staatskas en ook onze volksgezondheid zou er wel bij varen. Volgens Geert Van Lerberghe, algemeen directeur bij Vinum Et Spiritus, is van beide niets in huis gekomen: “Uit het meest recente rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie blijkt dat Belgen in de periode 2015-2017 zo’n 12,1 liter pure alcohol consumeerden. In de periode 2009-2011 was dat 11,4 liter. We stellen ons dan ook vragen op welke manier de accijnsverhoging heeft bijgedragen aan onze volksgezondheid.”

De stijgende consumptie staat in schril contrast met de dalende verkoop van spirits en wijnen in België. Per eind 2017 is de verkoop ervan met respectievelijk 23,9 procent en 7,5 procent gedaald in vergelijking met 2015¹. Geert Van Lerberghe: “De combinatie van dalende verkoop- en stijgende consumptiecijfers wijst op de toenemende problematiek van grensaankopen. Cijfers van onderzoeksbureau GfK bevestigen dat ook. In 2016 werd er door Belgen dubbel zoveel sterkedrank in het buitenland aangekocht dan in 2015, een stijging van 5 naar 10 procent. Ook in 2017 zette die trend zich nog verder door, tot 11,3 procent. Ook andere sectoren ondervinden hinder van die problematiek. Want consumenten die over de grens trekken om drank in te slaan, kopen daar natuurlijk niet enkel alcohol.”

Financiële kater

Ook op financieel vlak stelt Vinum Et Spiritus vast dat de accijnsverhoging haar doelstelling niet heeft bereikt, en zelfs geld heeft gekost. Per eind september 2018 werd 457 miljoen minder aan accijnzen opgehaald dan voorzien in de begroting. Geert Van Lerberghe: “Bovendien was de daling in afgenomen volumes die volgde op de prijsverhogingen zo drastisch dat de overheid over een periode van 33 maanden maar liefst 198 miljoen euro aan btw-inkomsten is misgelopen. De inkomsten uit accijnzen mogen in vergelijking met 2015 dan wel met 160 miljoen euro zijn gestegen, wat minder is dan gebudgetteerd, maar wanneer we dit in rekening brengen met het verlies aan btw is er op dit moment een nettoverlies van 38 miljoen euro. De overheidsbegroting geniet in totaal dus maar liefst 655 miljoen euro minder ontvangsten uit alcohol dan initieel werd voorzien.”

Constructieve gesprekspartner


Vinum Et Spiritus begrijpt dat het voor de regering moeilijk ligt om een half jaar voor de verkiezingen toe te geven dat dit onderdeel van de taxshift zo verkeerd heeft uitgepakt. Toch hoopt de sectorfederatie dat de Belgische politiek het nieuwe regeerakkoord zal aangrijpen om deze impasse te doorbreken. Geert Van Lerberghe: “Wij willen ons alvast opstellen als constructieve gesprekspartner in het zoeken naar een gebalanceerde oplossing.”

Verantwoorde alcoholconsumptie

Vinum Et Spiritus is een actieve pleitbezorger van een verantwoorde en gematigde alcoholconsumptie, maar moet vaststellen dat prijsbeleid in een kleine en open economie als die in België haar beperkingen heeft. Geert Van Lerberghe: “Wij zijn voorstander van maatregelen die problematische consumptie gericht aanpakken, zoals het optrekken van de minimumleeftijd naar achttien jaar voor alle alcoholhoudende dranken. Maar tot onze verbazing, en die van de Hoge Gezondheidsraad, heeft de minister van Volksgezondheid daar voorlopig geen oren naar. Misschien werkt de ervaring in Nederland inspirerend. Sinds de minimumleeftijd voor alle types alcohol daar in 2014 werd ingevoerd, is de alcoholconsumptie door minderjarigen in vergelijking met 2003 met vijftig procent afgenomen². De leeftijd waarop minderjarigen er alcohol beginnen te drinken, is met twee jaar verschoven.”

Ondanks de moeilijke omstandigheden en de daling van de tewerkstelling met gemiddeld veertien procent bij de helft van de leden van Vinum Et Spiritus, blijven zij investeren en innoveren. Geert Van Lerberghe: “Regelmatig komt er een nieuwe Belgische whisky, gin of ander lokaal product op de markt of wordt er een nieuwe stook- of bottelingsinstallatie opgezet. Daarnaast heeft het er alle schijn van dat 2018 een topjaar zal worden voor Belgische wijnen en doen onze wijnbouwers er alles aan om België als wijnland op de kaart te zetten. Onze sector bruist van passie, ambacht en ambitie en het is dan ook jammer om vast te stellen dat onze leden zich in die ondernemerszin niet door de regering gesteund voelen.”

 

¹ Euromonitor, Alcoholic Drinks in Belgium Analysis 2018

² Evaluatie door het Trimbos instituut, STAP en Jellinek kliniek, oktober 2018